بیوگرافی
بوریس نیکلایویچ یلتسین (روسی: Борис Николаевич Ельцин؛ 1 فوریه 1931 – 23 آوریل 2007) سیاستمدار شوروی و روسیه بود که از 1991 تا 1999 بهعنوان نخستین رئیسجمهور روسیه خدمت کرد. او عضو حزب کمونیست اتحاد شوروی از سال 1961 تا 1990 بود. بعدها بهعنوان یک مستقل سیاسی وارد صحنه شد...
بوریس نیکلایویچ یلتسین (روسی: Борис Николаевич Ельцин؛ 1 فوریه 1931 – 23 آوریل 2007) سیاستمدار شوروی و روسیه بود که از 1991 تا 1999 بهعنوان نخستین رئیسجمهور روسیه خدمت کرد. او عضو حزب کمونیست اتحاد شوروی از سال 1961 تا 1990 بود. بعدها بهعنوان یک مستقل سیاسی وارد صحنه شد که در آن دوره از نظر ایدئولوژیک همسو با لیبرالیسم و ملیگرایی روسی دیده میشد.
یلتسین در بوتکا، بخش اورال بهدنیا آمد. او در قازان و بروزنیکی بزرگ شد. پس از تحصیل در دانشگاه فنی دولتی اورال، در زمینه ساختوساز کار کرد. پس از پیوستن به حزب کمونیست، در ردههای آن ترقی کرد و در سال 1976 بهعنوان اولین دبیر کمیته استانی حزب در استان سوِرْدلُفسک برگزیده شد. یلتسین در ابتدا طرفدار اصلاحات پرسترویکای رهبر شوروی، میخائیل گورباچف، بود. او بعدها این اصلاحات را خیلی معتدل خواند و خواستار گذار به دموکراسی نمایندگی چندحزبی شد. در سال 1987 او نخستین کسی بود که از سیاسیبوروی حزب کمونیست اتحاد شوروی استعفا داد، امری که محبوبیت او را بهعنوان چهرهای ضدِ نظام تثبیت کرد. در سال 1990 بهعنوان رئیس شوراى عالی روسیه انتخاب شد و در 1991 بهعنوان رئیسجمهور جمهوری فدراتیو سوسیالیستی روسیه شوروی (RSFSR) انتخاب گردید و بدینترتیب نخستین رئیسِ دولت انتخابشده مردمی در تاریخ روسیه شد. یلتسین با رهبران ملیگرای غیروِروسی اتحاد بست و نقش موثری در انحلال رسمی اتحاد شوروی در دسامبر همان سال ایفا کرد. با انحلال اتحاد شوروی، RSFSR به فدراسیون روسیه تبدیل شد، کشوری مستقل. در طول آن گذار، یلتسین همچنان در مقام ریاستجمهوری باقی ماند. او بعداً در انتخابات 1996 مجدداً انتخاب شد که منتقدان آن را کاملاً فاسد دانستند.
یلتسین اقتصاد فرمانی روسیه را به اقتصاد بازار سرمایهداری تبدیل کرد و از طریق اجرای شوکدرمانی اقتصادی، تعیین نرخ برابری روبل بر اساس بازار، خصوصیسازی سراسری و رفع کنترل قیمتها اقدام نمود. در پی این اقدامات، رکود اقتصادی، نوسان و تورم رخ داد. در جریان این تغییرات اقتصادی، تعداد کمی از الیگارشها مالکیت و ثروت ملی را در اختیار گرفتند، در حالی که شرکتهای چندملیتی بر بازار تسلط یافتند. بحران قانونی در 1993 پدید آمد پس از آنکه یلتسین انحلال غیرقانونی پارلمان روسیه را دستور داد و پارلمان او را استیضاح کرد. این بحران پس از آنکه نیروهای وفادار به یلتسین به ساختمان پارلمان حمله کردند و یک شورش مسلحانه را متوقف نمودند به پایان رسید؛ سپس او قانون اساسی جدیدی را معرفی کرد که قدرت رئیسجمهور را بهطور چشمگیری گسترش داد. گرایشهای جداییطلبانه در قفقاز روسیه منجر به جنگ اول چچن، جنگ داغستان و جنگ دوم چچن بین سالهای 1994 تا 1999 شد. در عرصه بینالمللی، یلتسین همکاری تازهای با اروپا را ترویج کرد و قراردادهای کنترل تسلیحات را با ایالات متحده امضا نمود. در میانه افزایش فشارهای داخلی، او تا پایان 1999 استعفا داد و جانشینش که خود برگزیده بود، ولادیمیر پوتین — که چند ماه پیشتر او را به مقام نخستوزیری منصوب کرده بود — به جای او رئیسجمهور شد. یلتسین پس از ترک دفتر، زندگی کمهیاهویی داشت و پس از مرگش در 2007 تشییعجنازهٔ دولتی برای او برگزار شد. ...
نمایش بیشتر
