فیلم Da 5 Bloods 2020

بعد از دیدن تریلر، مشتاقانه منتظر پخش «Da 5 Bloods» در نتفلیکس بودم. فیلم جدید اسپایک لی درباره چهار سرباز سیاه‌پوست جنگ ویتنام است که دهه‌ها بعد به ویتنام بازمی‌گردند؛ هدفشان هم پیدا کردن پیکر فرمانده‌ی کشته‌شده‌ی تیم و هم بازپس‌گیری مقدار زیادی طلایی است که در زمان جنگ دفن کرده بودند. از نکات مثبت فیلم بگویم: دیدن دلروی لیندو در مرکز توجه فیلم عالی بود....

بعد از دیدن تریلر، مشتاقانه منتظر پخش «Da 5 Bloods» در نتفلیکس بودم. فیلم جدید اسپایک لی درباره چهار سرباز سیاه‌پوست جنگ ویتنام است که دهه‌ها بعد به ویتنام بازمی‌گردند؛ هدفشان هم پیدا کردن پیکر فرمانده‌ی کشته‌شده‌ی تیم و هم بازپس‌گیری مقدار زیادی طلایی است که در زمان جنگ دفن کرده بودند. از نکات مثبت فیلم بگویم: دیدن دلروی لیندو در مرکز توجه فیلم عالی بود. او بازیگر فوق‌العاده‌ای است و در این فیلم برجسته‌تر از دیگران ظاهر می‌شود. بهترین بخشِ کل فیلم متعلق به اوست؛ مونولوگی خارق‌العاده که مستقیم به دوربین اجرا می‌کند و تماشاگر را به شدت تحت تأثیر و حتی ناراحت می‌کند. آن سه-چهار دقیقه بازی او چنان قوی است که واکنش برمی‌انگیزد و من را به یاد مونولوگ ویران‌کننده ژان کلود ون دام در فیلم نادیده‌گرفته‌شده‌ی «JCVD» انداخت. واقعاً تحسین‌برانگیز است. نکته‌ی دیگری که خوشم آمد این بود که اعضای گروه در تمام سکانس‌ها، چه در زمان جنگ و چه در حال حاضر، هم‌سن نشان داده می‌شوند. در فضای اینترنت درباره‌ی این موضوع سردرگمی هست؛ برداشت من این است که این یک انتخاب هنری بوده تا نشان دهد خاطرات جنگ همچنان با آن‌ها همراه است؛ وقتی از روزگار حال حرف می‌زنند، رویدادهای گذشته هنوز بر آن‌ها تأثیر می‌گذارد و این نمایشِ یک‌دستِ سن کمک می‌کند این را منتقل کند. از منظر تصویری هم تغییر نسبت تصویر (aspect ratio) بین سکانس‌های جنگ و سکانس‌های حالتی ایده‌ی خوبی بود و یادآور تصویریِ تغییر لحن و روایتمندی فیلم بود. اما چند نکته آزاردهنده هم بود که مرا از فیلم بیرون می‌کشید. مثلاً در ده دقیقه‌ی اول طعنه‌ای به دونالد ترامپ زده می‌شود: یکی از شخصیت‌ها او را با لقبی طنزآمیز خطاب می‌کند ("President Fake Bone Spurs") و سپس تصویر واقعی‌ای از ترامپ در یک تجمع نشان داده می‌شود که عنوان روی صفحه همان لقب را نشان می‌دهد. این‌گونه طعنه‌ها در طول فیلم ادامه دارد و برای فیلمی درباره ویتنام حس تحمیل‌شده و خارج از konteست داشت. تا جایی که نزدیک پایان فیلم یکی از بدذات‌ترین شخصیت‌ها عملاً کلاه «Make America Great Again» به سر می‌گذارد. یعنی خب، مشخص است که سازنده نظرش درباره‌ی ترامپ چیست؛ اما آیا واقعاً باید این‌قدر آشکار و مکرر باشد؟ گاهی فیلم پیامش را به‌طرز ظریفی منتقل می‌کند، اما گاهی هم خیلی مستقیم و دست‌به‌قلم می‌شود. لی گاهی مخاطب را کم‌هوش فرض می‌کند و می‌گذارد یک شخصیت نکته‌ای را که به‌صورت ضمنی گفته شده، دوباره توضیح دهد؛ و گاهی مثل همین صحنه‌ی کلاه MAGA، به‌صورت محکم و بی‌ظرافت به مخاطب می‌کوبد. این رویکرد احتمالاً برای بعضی بینندگان نتیجه‌ی معکوس دارد و به‌جای تحریک فکر، آنان را دفاعی و سرسخت‌تر در باورهایشان نگه می‌دارد. همچنین فیلم بیش از حد طولانی به‌نظر می‌رسد؛ کمی بیش از دو ساعت و نیم است و در جاهایی کش‌دار می‌شود. یک‌جا به خودم گفتم «این‌قدر طول کشیده و حتی هنوز واردِ جنگل هم نشده‌ایم» و وقتی ساعت را چک کردم، تازه حدود ۴۵ دقیقه گذشته بود و هنوز تقریباً دو ساعت مانده بود. حس می‌کنم فیلم می‌توانست با چند جلسه‌ی بیشتر در اتاق تدوین بهتر باشد. یک نکته‌ای که نفهمیدم این بود که یکی از اعضای گروه با زنی که در زمان جنگ با او رابطه داشته، دوباره روبه‌رو می‌شود؛ ولی آن زن اصلاً به‌قدری سن ندارد که در دهه‌ی ۱۹۶۰ در ۲۰ سالگی بوده باشد، و دخترشان هم سنش نمی‌خورد که در اواخر دهه‌ی ۱۹۶۰ متولد شده باشد. آیا این انتخاب بازیگری عجیب بوده یا توضیح ضمنی‌ای وجود داشت؟ اگر کسی می‌داند، خوشحال می‌شوم بشنوم. در مجموع تجربه‌ای تا حدی عجیب بود: لحظاتی عالی دارد، اما بخش‌های کند و کم‌جانی هم زیاد است. برای من دفعات کِششِ فیلم و طولانی بودنِ موارد کم‌اثر خیلی به چشم آمد؛ اگر زمان اجرا کوتاه‌تر و پیام‌های سیاسی کمتر توضیح داده می‌شدند، فیلم قطعاً بهتر می‌شد. --- تماشای این فیلم برایم لذت‌بخش بود. «Da 5 Bloods» بسیار خوب است و از ابتدا تا انتها مرا با علاقه همراه نگه داشت. فیلم‌برداری فوق‌العاده است و صحنه‌های زیادی بسیار زیبا و چشم‌نواز دارند؛ در کل جلوه‌ی بصری فیلم در سطح بالایی است. زمان اجرا شاید می‌توانست کوتاه‌تر باشد، اما راستش اغلب فیلم‌های جنگی طولانی‌اند. باید بگویم شروع و پایانی به‌اندازه‌ی میانه‌ی فیلم از آن لذت نبردم، ولی در میانه چیزهای کافی برای جذاب بودن وجود دارد. موافقم که برخی تصاویر واقعیِ به‌کاررفته ضرورت نداشتند. بازیگران عالی‌اند. برای من دلروی لیندو ستاره‌ی ۱۵۶ دقیقه است؛ اجرای او در نقش پل فراموش‌نشدنی است. دیدن چدویک بوسمن (نُرمان) همیشه خوشایند است، و کلارک پیترز (اوتیس)، نورم لوئیس (ادی) و آیزایا ویتلاک جونیور (ملوین) همگی در نقش‌های خود دوست‌داشتنی‌اند. بدون تردید آن چهار بازیگر اصلی را دوست دارم، اما کاش فهرست بازیگران اولیه هم تحقق پیدا کرده بود—تصورش کنید ساموئل ال. جکسون، دنزل واشنگتن، جیانکارلو اسپوزیتو و جان دیوید واشنگتن در این نقش‌ها چه می‌کردند! ناراحت‌کننده است که چنین چیزی رخ نداد، اما در کل فیلم ناقص نیست و من سرگرم شدم. --- گروهی از کهنه‌سربازان سیاه‌پوست تصمیم می‌گیرند به ویتنام برگردند تا پیکر هم‌رزمی را که در عملیات کشته شده پیدا کنند و همچنین حدود ۱۷ میلیون دلار شمش طلا را بازیابی کنند. در مسیر با شیاطین شخصی‌شان، یک دوست‌دختر قدیمی و مردمی محلی که نقشه‌های خودشان را دارند روبه‌رو می‌شوند... فیلم افتضاح نیست، اما قطعاً یکی از بهترین‌های اسپایک لی نیست. گروه حس رفاقت و وفاداری را منتقل می‌کند، اما به‌گونه‌ای بسیار شعارگونه و پرتنش که نتیجه شبیه یک فیلم اکشن سطحی و اپیزودیک می‌شود—شبیه به فیلم‌های شوت‌ام‌آپِ معمولی با ساختاری پیش‌بینی‌پذیر و بی‌تفاوت نسبت به جمعیت بومی. دو ساعت و نیم هم خیلی طولانی است. از نظر بصری فیلم خوب به نظر می‌رسد، ولی برای من بیشتر از اینکه موفق باشد، ناکام ماند.