فیلم Piranha 1978

فیلم بدی نیست، اما یک بازسازی دههٔ ۹۰ با همان داستان دقیق و بازی و جلوه‌های بهتر ساخته شده، پس احتمالاً بهتر است مستقیم سراغ آن بروید. اگر زمانی که آن بازسازی اکران شد اینجا بودم، احتمالاً اولین کسی بودم که می‌گفت «اصلاً چرا دوباره ساختید؟ همین فیلم اول است!» اما من هر دو نسخه را بعداً دیدم، پس می‌توانم ریاکاری‌ام را کنار بگذارم و...

فیلم بدی نیست، اما یک بازسازی دههٔ ۹۰ با همان داستان دقیق و بازی و جلوه‌های بهتر ساخته شده، پس احتمالاً بهتر است مستقیم سراغ آن بروید. اگر زمانی که آن بازسازی اکران شد اینجا بودم، احتمالاً اولین کسی بودم که می‌گفت «اصلاً چرا دوباره ساختید؟ همین فیلم اول است!» اما من هر دو نسخه را بعداً دیدم، پس می‌توانم ریاکاری‌ام را کنار بگذارم و فقط پیشنهاد کنم نسخهٔ بازسازی را ببینید. امتیاز نهایی: ★★ — چند نکتهٔ جذاب داشت، اما محصول نهایی ضعیف بود. ماجراجویانه و سرگرم‌کننده؛ ادای احترامی به «آرواره‌ها» با نقش‌های زنانهٔ برتر این فیلم در ۱۹۷۸ به کارگردانی جو دانته ساخته شد و ماجراهایی را روایت می‌کند که وقتی پیراهن‌های پیراناهای دست‌کاری‌شدهٔ ژنتیکی به‌طور تصادفی وارد یک سیستم رودخانه‌ای در مرکز تگزاس می‌شوند رخ می‌دهد؛ این ماهی‌ها کودکان و مراقبان یک کمپ تابستانی و تعطیلاق‌نشینان یک دریاچهٔ تفریحی را تهدید می‌کنند. یک دنبال‌کنندهٔ جسور (هدر منزیس) و یک مست روستایی (برادفورد دیلمن) با هم متحد می‌شوند تا شناگران را نجات دهند. کوین مک‌کارتی و باربارا استیل نقش دانشمندانی را بازی می‌کنند که روی این پیراناها آزمایش کرده‌اند. هرچند «پیراشا» تا حدی تقلیدی از «آرواره‌ها» (۱۹۷۵) است، اما به‌اندازه‌ای متفاوت است که نتوان آن را کپی صرف دانست: داستان در یک سیستم رودخانه‌ای دور از اقیانوس می‌گذرد؛ «هیولا» تیم‌هایی از ماهی‌های کوچک و خون‌خوار است نه یک کوسه سفید غول‌پیکر؛ سکانس‌های ساحل در محیط‌هایی شبیه کمپ‌های کوچک و نه سواحل بزرگ اقیانوسی رخ می‌دهد؛ برخلاف «آرواره‌ها»، تمرکز بر زنان جوان دلربا نیز دیده می‌شود؛ حس ماجراجویی و حتی تعلیق بیشتری وجود دارد و لحن فیلم تلفیقی از عناصر طنزآمیز و آشوب‌های ترسناک است. فیلم با چند بازیگر زن کیفیت‌دار برجسته شده؛ از جمله بلایندا بالاسکی (از «The Howling») و ملودی توماس اسکات (از سریال The Young and the Restless) که نقش‌های مهمی دارند. همچنین جِینی اسکویِر در پروتکل زمان قابل‌توجهی دارد و بازیگران زن برجستهٔ دیگری هم در حاشیه حضور دارند. جالب اینکه نسخهٔ شبه بازسازی ۲۰۱۰ («Piranha 3D») مسیر ارعابی و برهنگی را انتخاب کرد، اما به‌طور پارادوکسیکال زنان این نسخهٔ اصلی جذاب‌ترند و کلیت فیلم سرگرم‌کننده‌تر است. فیلم فشرده و بدون پرکننده است و در ۹۳ دقیقه ساخته شده و در امتداد رودی نزدیک سن مارکوس در قلب تگزاس فیلم‌برداری شده است. نویسندگان: جان سیلز و ریچارد رابینسون. ردهٔ کیفی: A- تماشای قابل‌قبولی است؛ احتمالاً دوباره تماشا نخواهم کرد، اما برای طرفداران «آرواره‌ها» یا هر نسخهٔ دیگری از این فیلم قابل توصیه است. نسخهٔ بازسازی ۱۹۹۵ی این فیلم وجود دارد که اگر قرار باشد دوباره ببینم، احتمالاً همان را تماشا می‌کنم. هشدار: تعجب‌آور اینکه خون‌ریزی زیادی در این فیلم وجود ندارد. داستان نسبتاً خوب است، اما عناصر مشترکی با «آرواره‌ها»، «جمعهٔ سیزدهم» و دیگر فیلم‌های هم‌دوره دارد؛ به‌ویژه ترفند «پنهان‌کردن اثر» که «آرواره‌ها» مشهورش کرد. جلوه‌های عملی خیلی خوب نیستند، بنابراین بهترین کاربردشان پنهان‌کردن ماهی‌ها هر زمان ممکن بود. به نوعی این روش کار می‌کند اگر تهدید عظیم، متوقف‌ناپذیر و تقریباً نامرئی به نظر برسد. زاویهٔ «پروژهٔ محرمانهٔ دولتی» کمی آزاردهنده است چون این نوع مسائل در فیلم‌ها به‌عنوان ایده‌ای مضحک مطرح می‌شوند در حالی که در واقعیت نمونه‌هایی داشته‌اند. بازیگران خوب بودند و مشکل خاصی در بازی‌ها ندیدم؛ کار فوق‌العاده‌ای هم از آن‌ها برنمی‌آید. این فیلم بد نیست، فقط چیزهای بهتر زیادی برای دیدن وجود دارد، از جمله بازسازی، گمان کنم. «پیراشا» طلای فیلم‌های موجودات دههٔ ۷۰ است که به قدری بد است که خوب می‌شود! اگر انتظار یک جشن کامل از خِرِه‌گی را داشته باشید، تجربه‌ای سرگرم‌کننده است. این فیلم تجسمی از فیلم‌های موجوداتی دههٔ ۷۰ و ۸۰ است: فرماندهان ارتشی اهریمنی، جشن‌های اجباری کنار دریاچه، آزمایشات علمی که از کنترل خارج می‌شوند، دیالوگ‌های ضعیف، جلوه‌های کم‌هزینه و چیزهای دیگر. هنگام تماشا مشخص است که «پیراشا» تحت‌تأثیر «آرواره‌ها» قرار داشته: شهر هشدارها دربارهٔ خطر این موجود زیرآبی را نادیده می‌گیرد، پوستر فیلم شباهت دارد و موارد دیگری از این دست. این فیلم کم‌بودجه نمونه‌ای از سینمای وحشت موجوداتی آن دهه است که اجازه نمی‌داد جلوه‌های ضعیف یا بازی‌های بد مانع ساختنشان شود. نسخه‌های بازسازی‌شدهٔ دههٔ ۲۰۰۰ بیشتر بهانه‌ای برای نمایش برهنگی شدند، در حالی که در «پیراشا» (۱۹۷۸) برهنگی بسیار کمتر و کوتاه‌تری هست. این فیلم بر رژهٔ ماهی‌های گرسنه تمرکز می‌کند که قربانیان ناتوان را می‌جوید. این فیلم کوچک و خنده‌دار مسیر حرفهٔ جو دانته را آغار کرد؛ دانته بعدها با استیون اسپیلبرگ در «گرملین‌ها» همکاری کرد — شاهکاری واقعی در ژانر موجودات! «پیراشا» به اندازهٔ «گرملین‌ها» نیست، اما شروعی سرگرم‌کننده برای کارنامهٔ دانته است. «مردم ماهی می‌خورند، ماهی‌ها مردم را نمی‌خورند»؛ شاید این تئوری باشد، اما وقتی زوج فضول ناخواسته مقدار استخرِ ماهی‌های دست‌کاری‌شدهٔ ژنتیکی را در رودخانه رها می‌کنند، می‌بینیم این شعار کاملاً درست نیست! به‌خاطر حضور «دکتر هوک» (کوین مک‌کارتی) در تأسیسات است که زوج فضول — مگی (هدر منزیس-اولریچ) و پل (برادفورد دیلمن) — از وقوع فاجعهٔ احتمالی باخبر می‌شوند؛ به‌خصوص وقتی متوجه می‌شوند پارک آبی‌ای در پایین‌دست رودخانه قرار دارد که پر از گردشگران کوچک و پرسر و صداست؛ کاملاً مناسب طعمهٔ این شکارچیان. آیا آن‌ها می‌توانند خود را به‌موقع به پایین رودخانه برسانند تا از کشتار جلوگیری کنند؟ در این باره — خب، هیچ حس واقعی از خطر وجود ندارد، اما در مسیر، جو دانته تا حدودی حس تهدید ایجاد می‌کند. فیلم‌برداری و موسیقی گاهی شبیه «سایکوی» فیلم را گاهی کمی ناآرام‌کننده می‌کند. بازی‌ها نسبتاً ضعیف‌اند، دیالوگ‌ها عادی‌اند و جلوه‌های ویژه چیزی نیست که رِی هری‌هاوزن را بیدار نگه دارد. با این حال ممکن است در سینما، مثلاً در هالووین و بعد از چند شات نوشیدنی، خوب جواب دهد. این یک ماجراجویی دورریز و سرگرم‌کننده است که کمی طعنه به دخالت ارتش در امور علمی می‌زند و در کل سرگرم‌کننده است. توقعات پایین باشد، ناامید نخواهید شد. «پیراشا» برای یک کمدی-وحشت خنده‌ها را کم دارد، اما من هنوز از فیلم لذت بردم. عناصر مربوط به ماهی‌ها قوی‌اند و به‌خوبی نمایش داده شده‌اند تا انسان‌ها واقعاً در خطر احساس شوند. نشان‌دادن کم‌تر پیراشاها انتخاب هوشمندانه‌ای است. واضح است که از «آرواره‌ها» (۱۹۷۵) الهام گرفته شده و فاصلهٔ زیادی با آن اثر کلاسیک دارد، اما این انتظار می‌رفت و هنوز می‌توان آن را تلاشی محترمانه برای پیروی از قالب آن فیلم دانست. ریتم فیلم هم خوب است و پایان‌بندی سریع به نظر می‌رسد. برادفورد دیلمن و هدر منزیس زوجی هستند که دنبال‌کردنشان لذت‌بخش است، بقیهٔ بازیگران در سطح مشابهی کار می‌کنند — دیدن کینان وین و دیک میلر در این فیلم قابل‌توجه است. اگرچه صادق باشیم، این فیلم اساساً دربارهٔ بازیگران نیست. برای پیراشا بیایید، برای پیراشا بمانید.